عنوان مطلب تاریخ ارسال : 1396/06/08

saraye farsh

ماکو: یکی از ابزارهای ابریشم بافی ماکو می باشد، وسایل چوبی که ماسوره در داخل آن قرار گرفته و پود را از بین تار ها عبور می دهد. اندازه بیرونی آن ۲۸در ۵ س و قسمت داخلی آن ۵/۱۳ در ۱۴ س است.

 

 ماسوره کوچک: ماسوره کوچک که از لوازم ابریشم بافی می باشد ساخته شده از نی است و نخ های بافندگی (پود) به دور آن پیچیده شده و برای بافندگی در داخل ماکو قرار می گیرد. طول آن ۷ س و قطر آن ۵/۱س است.

 

 ماسوره بزرگ: طول آن ۱۰س و قطر آن ۲س است و نخ چله بدور ماسوره بزرگ پیچیده می شود.

 

 گورد: یکی ابزارهای ابریشم بافی است که از ترکیب سه نی و نخ های پنبه ای ساخته شده است. طول آن ۵۷و عرض آن ۱۸س بوده و از قسمت بالا به قرقره و از پائین به پدال دستگاه ابریشم بافی متصل میباشد وظیفه گورد بالا و پائین بردن تارهای بافندگی جهت عبور دادن پود می باشد. برای آنکه نخ ها را داخل ماسوره بپیچند نیز از دستگاهی استفاده می کنند که به آن چرخ گویند.

 

مراحل کار ابریشم بافی:

۱-  تهیه ابریشم خام

رایجترین رنگهای مورد استفاده در ابریشم بافی رنگهای آبی، قرمز ، سبز و مشکی می باشد

قبل از شروع به کار ابریشم بافی نخست باید ابریشم تهیه نمود. جهت تهیه تارهای ابریشم بایستی رشته حیات پیله را قبل از رسیدن به مرحله شفیرگی قطع و به اصطلاح آن را خفه نمود تا از تبدیل آن به پروانه جلوگیری شود. جهت این اقدام معمولا در این منطقه پیله ها را به مدت یک الی دو روز در آفتاب پهن می کنند و یا با بخاردادن این اقدام را انجام می دهند، البته روشهای صنعتی و پیشرفته نیز بکار می رود.

سپس پیله های ابریشمی راکه در این مرحله پیک نامیده می شود، داخل دیگ های آب جوش چدنی " پاتیل " بنام محلی قازان می ریزند برای این امر حداقل به دو نفر نیاز است. یک نفر در کنار دیگ نشسته و پیله ها را به هم می زند این عمل باعث می گردد که تارهای ابریشم در روی آب دیگ جمع شوند در این موقع تارهای فوق را از دیگ گرفته و از درون فلزی که دارای ۳ تاب با قطر حدود ۲ سانتی متر عبور می دهند.

 

سپس روی یک قرقره چوبی عبور داده و به دور محور دستگاهی که با دست می چرخد که در گویش ترکمنی نیز بدان " کلدان " نیز گفته می شود، کلاف می کنند. ابریشم خامی که بدین صورت تهیه می شود، با آب سرد آب کشیده و سپس خشک می شود.

 

رایجترین رنگهای مورد استفاده در ابریشم بافی رنگهای آبی، قرمز ، سبز و مشکی  می باشد که در گذشته از رنگهای طبیعی چون روناس، پوست گردو، پوست انار و … استفاده می شده که دارای ثبات بالایی بوده ولی امروزه از رنگهای شیمیایی با دوام کم،  استفاده می نمایند.

 

۲- ابریشم بافی

 

برای چله کشی در بافت پارچه‌های ابریشمی از روش چله دوانی استفاده می‌شود به این طریق که به تعداد مورد نیاز پایه‌های چوبی در زمین  نصب می‌کنند فاصله بین هر دو میله ۲۰ سانتیمتر در ۵/۱ متر است نخ‌های ابریشمی رنگین را با هم کشیده و به ترتیب از میله اول پیچیدن را آغاز می‌کنند (این عمل را آنقدر ادامه می‌دهند تا تعداد تارهای آن ها به ۸۰ تار برسد در ابریشم بافی هر ۸۰ تار یک چله به حساب می‌آید و برای بافت از ۱۰ چله استفاده می‌کنند در پایان کار تارها را به صورت یک کلاف بزرگ  جمع آوری کرده و به روی دستگاه ابریشم بافی سوار می‌نمایند. ) سپس تارهای ابریشم گلوله شده را بین نخ‌های پنبه‌ای که به دورنی متصل است عبور می‌دهند.

پس از آماده شدن دار، بافنده بافت را با فشار پدال شروع نموده وموجبات بازشدن تارها از هم، و عبور پود از آن فضا را فراهم می سازد. آنگاه شانه را محکم برروی پودها می کوبد. به همین ترتیب با تکرار این مرحله طرح خاصی که از قبل طراحی شده بافته می شود.

لازم بذکر است در بافته های ترکمنی و رامیان اختلافاتی در زمینه طرح و رنگ وجود داشته است. بعنوان مثال در بافته های ترکمنی بیشتر از طرح راه راه عمودی و حاشیه دار استفاده می نمایند اما در مناطق رامیان و مینودشت اغلب از چهارخانه و حاشیه دار بهره می گیرند.

 

موارد مصرفی ابریشم بافی:

 

از موارد مصرفی ابریشم بافی می‌توان به لبه‌ی یقه، سرآستین و پیش‌سینه‌ی لباس های محلی فاخر اشاره کرد. مواد اولیه‌ی آن الیاف ابریشم خالص رنگرزی شده است، رنگ ها گیاهی یا معدنی بوده که ابریشم جلای خاصی به رنگ ها و نقوش پس از بافت می‌دهد.

 

مناطق تولید ابریشم بافی:

امروزه در نقاط مختلف این استان بویژه در رامیان و مینودشت و بخشی از مناطق ترکمن نشین همچون روستاهای نزدیی کلاله، بافت پارچه و سایر محصولات ابریشمی صورت می پذیرد. بایندر، پیش کمر، قازان قیه، شارلق، دالی بوقاج و در ناحیه جرگلان و اکثریت روستاهای آن از باقلق تا حصارچه ابریشم بافی رواج دارد.

علاوه بر مناطق مذکور در روستاهایی همچون النگ، شاهکوه (چهارباغ ) و سرکلاته (کردکوی) این فعالیت به شکل محدودتری انجام می شود.

 

روش نگهداری از محصولات ابریشم بافی:

 

منسوجات ابریشم بافی مانند: نگهداری الیاف ابریشمی، حفاظت از رطوبت مداوم، آتش، اشعه‌ی مستقیم خورشید، سفیدکننده‌های شیمیایی و اشیای نوک‌تیز و برنده است.

 

هنرمندان شاخص ابریشم بافی:

اغلب زنان و دختران مناطق مذکور به امر ابریشم بافی مشغولند، اما در این بین می توان از فاطمه رنگرز، نصیبه منصوری رضی، قربانگل بایرام زاده، مریم قلی زاده نام برد

 

 

 

فروشگاه اینترنتی ایران پازیریک

 

 

نظرات کاربران

ارسال پیام

آخرین مطالب

گووی

گوی وسیله ای توپ مانند که در قدیم برای بازی هایی که نیاز به توپ داشته است استفاده می شده است

فرش دستباف ایرانی ویژه جام جهانی به فدراسیون روسیه اهدا شد+ عکس

از سوی دبیرکل و مدیر کاروان اعزامی تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران به روسیه، فرش دست بافت ایرانی ویژه جام جهانی به سرپرست فدراسیون فوتبال روسیه اهدا شد.

هویت صنایع‌دستی در جامعه کمرنگ شده است

یک فعال حوزه صنایع دستی با بیان اینکه صنایع‌دستی با تمام گسترده و تنوعی که در کشور دارد، جایگاه و هویت آن در جامعه امروز کمرنگ شده است، گفت: هنر ایرانی را باید با تکنولوژی مدرن همراه کنیم و از فرصت های به دست آمده برای بهینه‌سازی وضعیت و ساختار هنرهای‌ ملی و بومی خود بهره ببریم.

حمایت از فرش دستباف لازمه تحقق شعار سال است

حمایت از قالیبافان و صنعت فرش دستباف به عنوان یک کالای 100 درصد ایرانی یکی از موارد لازم برای تحقق شعار امسال مبنی بر 'حمایت از کالای ایرانی' است.

تلاش برای رونق محصولات فرشبافان هرسینی درنمایشگاه‌های بین‌المللی

در جلسه کمیته فرش شهرستان هرسین بر تلاش برای رونق و حضور محصولات فرشبافان هرسینی در نمایشگاه های مختلف داخلی و بین المللی تاکید شد.

اعتراض به نمایشگاه های متفرقه فرش

جمعی از فروشندگان فرش دستباف در تهران با امضای درخواستی اعتراض خود را نسبت به نمایشگاه های بی ضابطه و پرتعداد در سطح پایتخت اعلام کردند.

طراحی و توسعه : گروه نرم افزاری آرین

پشتیبانی